Fila brasileiro jest rasą, która ewoluowała w sposób naturalny, aby zaspokoić potrzebę pierwszych kolonizatorów Brazylii posiadania psa pracującego, odznaczającego się żywotnością i energią. Wzmianki o filach sięgają XVII wieku, a najstarszy dokument zawierający informacje właśnie o tej rasie pochodzi z 1671 roku. Korzenie pierwszych okazów Fila brasileiro nie są do końca jasne. Mimo to, większość znawców jest zgodna co do tego, że Fila brasileiro powstała dzięki trzem innym rasom: bulldogowi, mastiffowi angielskiemu i bloodhoundowi.
Jedną z ras, która przyczyniła się do powstania Fila brasileiro był Engelsen Dogger. Te antyczne buldogi. były często używane podczas polowań i do walki. Do Brazylii zostały sprowadzone podczas inwazji holenderskiej około roku 1630. Po Engelssen Dogger Fila brasileiro odziedziczył ostry temperament, upór i wytrzymałość. Jedną z charakterystyk fizycznych, które antyczne buldogi dzielą z dzisiejszą Fila brasileiro są podniesione uszy, kolory umaszczenia i zad wyższy niż krzyż, co stanowi jedną z wyróżniających cech mastiffa brazylijskiego.
Wpływ mastiffa angielskiego jest widoczny gołym okiem. Dzięki tym olbrzymim i drapieżnym psom otrzymał swą majestatyczną sylwetkę. Te antyczne mastiffy często używane podczas walk i polowań dały Fila brasileiro masywną głowę, krótką szyję i zaokrąglony zad. Fila także z mastiffem dzieli ten sam kolor umaszczenia i czarną maskę.
Inna teoria spekulująca powstanie Fila brasileiro twierdzi, że w jego kształtowaniu uczestniczyła jeszcze jedna rasa. Chodzi tu o Fila Terceirense, psa pasterskiego, który został przywieziony przez portugalskich kolonizatorów z Wysp Azorskich. To tłumaczyłoby zdolność Fila brasileiro do zaganiania bydła, jak i skręty ogonów u niektórych osobników w taki sposób, że skierowane są one w przeciwnym kierunku, co obecnie stanowi cechę dyskwalifikującą psa.
Około 1930 dogi niemieckie zyskały ogromną popularność w Brazylii. Mimo, że Fila brasileiro w tamtych czasach była już rasą dobrze ukształtowaną, niektórzy hodowcy krzyżowali je właśnie z dogami. Nie przyczyniło się to jednak do ulepszenia rasy. Wszelkie ówczesne zapędy hodowców do mieszania krwi fila z krwią innych ras mogła jedynie zaszkodzić zrównoważonemu temperamentowi tej rasy. Dlatego też w 1968 dr Erwin Rathsam wspólnie z dr. Paulo Santos Cruz'em i dr. Joao Ebnerem stworzyli pierwszy oficjalny wzorzec rasy. Wcześniej Fila brasileiro była uważana jedynie za rasę użytkową. Ustanowienie wzorca pozwoliło zaistnieć mastiffom brazylijskim na ringu wystaw w Brazylii i bycia ocenianymi zgodnie z nim. Jednak wciąż nie wszystkie file były pokazywane na wystawach. Duża ich część odgrywały swą rolę jako stricte pies pracujący. Nie miały one nawet rodowodu, a hodowane były jedynie ze względu na swoją użyteczność.

Fila brasileiro to rasa, która miała na celu zaspokajać potrzeby kolonizatorów w Brazylii. Potrzebny im był pies, który mógłby pracować ciężko i wszechstronnie; miał spełniać rolę stróża, psa pasterskiego, psa na polowania i oczywiście wiernego towarzysza. Wszystkie te cechy i dużo więcej możemy spotkać właśnie u Fila brasileiro.
Czasy kolonizatorów, stanowiły w Brazylii intensywny rozwój ogromnych plantacji cukrowych. Ich właściwe funkcjonowanie równało się ogromnej liczbie pracowników, dlatego też zaczęto przywozić niewolników z Afryki. Fila brasileiro wykorzystywano do ich nadzorowania, ponieważ na jednej plantacji przebywało często ponad 200 niewolników, i zapobiegania ich ucieczkom. W wypadku, kiedy doszło do ucieczki file tropiły ślady zbiegłych niewolników. W przeciwieństwie do Bloodhounda, przodka fila, ten ostatni jedynie odnajdywał i przytrzymywał tego, za którego tropem podążał. Niewolnictwo w Brazylii zostało zniesione w 1888 roku, jednak fila wciąż był psem popularnym i wykonywał wiele zadań.
Pierwotnie file były używane także podczas polowań. Korzystano z ich pomocy przede wszystkim podczas polowań na grubą zwierzynę. Nawet gęste dżungle nie stanowiły przeszkody dla właściwego funkcjonowania Fila brasileiro ponieważ są odporne na ugryzienia komarów i innych owadów w tamtejszym środowisku.
Jednak zadaniem fil nie pozostała jedynie obrona rozległego terytorium posiadłości ziemskich, ale także wykonywanie zadań psa pasterskiego. Potrzebny był pies silny i godny zaufania. To właśnie te cechy sprawiły, że file sprawdzały się doskonale jako psy zapędzające całe stada bydła podczas ich przeprowadzania, często na dalekich trasach.
Fila brasileiro posiada naturalny instynkt zarówno pasterski jak i obronno-stróżujący.
Fila brasileiro nie jest psem przychylnym ludziom obcym, ale jest wierny względem swojego pana i ludzkiej rodziny, co czyni z niego niezastąpionego, a wręcz idealnego stróża i obrońcę. W miarę upływu czasu i migracji ludności do większych skupisk, również file podążały tą drogą. Agresja, jaką wykazywały wobec złodziei spowodowała, iż zaczęto widzieć w nich idealne psy do ochrony miast.
Dzisiejsza fila brasileiro demonstruje ten sam temperament w stosunku do obcych i to właśnie powoduje, że są one wybierane do roli psa stróżującego.

Nie należy jednak zapominać o wrodzonej i starannie przenoszonej z pokolenia na pokolenie ojerizie- czyli niechęci czy wręcz wrogości do obcych która sprawia, iż pies ten nie powinien trafić w ręce osoby niedoświadczonej w prowadzeniu psów ras obronnych.
Fila posiada silnie rozwinięty instynkt terytorialny i bez żadnych oznak lęku broni swojego terenu przed obcymi.
Każdy, kto rozważa zakup psa tej rasy powinien dokładnie rozważyć wszelkie za i przeciw po starannym zapoznaniu się z psychiką tych psów, ich wymaganiami terytorialnymi i przede wszystkim ich wyjątkową niechęcią do obcych.
Tylko rozważna decyzja przyniesie w przyszłości korzyść w postaci wzajemnych dobrych relacji pomiędzy psem i jego właścicielem.

Historię powstania tej rasy w sposób schematyczny pokazuje zamieszczona poniżej tabela